Lise · 2026-2027 1. Dönem 1. Yazılı

9. Sınıf Kimya 1. Dönem 1. Yazılı Senaryoları (2026-2027)

Senaryo5
Soru sayısı5–7
Süre40 dk
Sınav dönemi4 Kasım 2026 (MEB okul geneli ortak yazılı sınav takvimi; kesin gün ve ders saati için okulunuzun duyurusunu kontrol edin)

Bu sayfada 9. Sınıf Kimya dersinin 2026-2027 1. dönem 1. yazılısı için MEB'in yayımladığı senaryoları, her senaryoda hangi ünite ve öğrenme çıktısılardan kaç soru beklendiğini ve açık uçlu cevaplarda puanın nerede kaybedildiğini bulabilirsiniz. Konuların öğrenme çıktısı listesi için 9. Sınıf Kimya konu sayfasına bakabilirsiniz.

Sınav formatı

Soru türleri: Açık uçlu, Kısa cevaplı

Sınav 40 dakika sürer ve 100 puan üzerinden değerlendirilir. Seçilen senaryoya göre 5–7 açık uçlu soru sorulur; ikisi okul zümresince yazılır, diğerleri OYSS soru havuzundan gelir.

Senaryolar ve konu-soru dağılımı

Her senaryo aynı konuları farklı ağırlıklarla sorar. Okulunuzun hangi senaryoyu uygulayacağını öğretmeninizden öğrenebilirsiniz.

Senaryo 1 · 6 soru

Senaryo 1, 6 sorudan oluşur. Atom teorilerinden ve orbitallerin bağıl enerjilerinden 2'şer soru, elektronların orbitallere yerleşiminden ve kimyasal maddelerin farklı ortamlarda kullanımından doğan problemlerden birer soru gelir. Kimyanın günlük hayata katkısı bu senaryoda yer almaz. Atom yapısı ağırlıklı bu dağılımda orbital kavramı belirleyicidir.

Öğrenme çıktısı (Etkileşim)Soru
KİM.9.1.2 Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilme1
KİM.9.1.3 Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme2
KİM.9.1.4 Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme2
KİM.9.1.5 Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme1

Senaryo 1 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 2 · 6 soru

Senaryo 2 de 6 sorudan oluşur. Kimyanın günlük hayata katkısından 1, atom teorileri ve orbital enerjilerinden 2'şer, elektron yerleşiminden 1 soru gelir. Kimyasal maddelerin farklı ortamlarda kullanımından doğan problemler bu senaryoda sorulmaz. Günlük hayat bağlamı ile atom yapısını birleştiren bir dağılımdır.

Öğrenme çıktısı (Etkileşim)Soru
KİM.9.1.1 Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme1
KİM.9.1.3 Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme2
KİM.9.1.4 Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme2
KİM.9.1.5 Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme1

Senaryo 2 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 3 · 6 soru

Senaryo 3, 6 sorudan oluşur ve elektronların orbitallere yerleşimiyle ilgili ayrı bir soru içermez. Kimyanın günlük hayata katkısı ve kimyasal maddelerin kullanımından doğan problemlerden birer, atom teorileri ve orbital enerjilerinden 2'şer soru gelir. Günlük hayat bağlamlı sorular bu senaryoda belirgin bir yer tutar.

Öğrenme çıktısı (Etkileşim)Soru
KİM.9.1.1 Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme1
KİM.9.1.2 Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilme1
KİM.9.1.3 Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme2
KİM.9.1.4 Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme2

Senaryo 3 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 4 · 5 soru

Senaryo 4, 5 soruyla en kısa senaryodur. Kimyanın günlük hayata katkısı, kimyasal maddelerin kullanımından doğan problemler ve orbital enerjilerinden birer, atom teorilerinden 2 soru gelir. Elektron yerleşimi sorusu yoktur. Soru sayısı az olduğundan her sorunun puan değeri yüksek olabilir; gerekçeli ve eksiksiz cevap yazmak önem kazanır.

Öğrenme çıktısı (Etkileşim)Soru
KİM.9.1.1 Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme1
KİM.9.1.2 Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilme1
KİM.9.1.3 Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme2
KİM.9.1.4 Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme1

Senaryo 4 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 5 · 7 soru

Senaryo 5, 7 soruyla en kapsamlı senaryodur ve beş öğrenme çıktısının tamamını yoklar. Kimyanın günlük hayata katkısı, kimyasal maddelerin kullanımından doğan problemler ve elektron yerleşiminden birer; atom teorileri ve orbital enerjilerinden 2'şer soru gelir. Hiçbir konuyu atlamadan dengeli bir tekrar yapmak gerekir.

Öğrenme çıktısı (Etkileşim)Soru
KİM.9.1.1 Kimya biliminin günlük hayata katkısına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme1
KİM.9.1.2 Farklı ortamlarda kimyasal maddelerin kullanımından kaynaklanan problemleri çözebilme1
KİM.9.1.3 Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme2
KİM.9.1.4 Atom orbitallerinin bağıl enerjilerine ilişkin bilimsel veriye dayalı tahminde bulunabilme2
KİM.9.1.5 Elektronların atom orbitallerine yerleşimine ilişkin tümevarımsal akıl yürütebilme1

Senaryo 5 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Öğretmen nereden puan kırar?

  • Kuralı adlandırmamak. Elektron dizilimi sorularında Aufbau, Pauli veya Hund kuralına dayandığınızı belirtmeden yazılan cevaplar gerekçe puanını kaybettirebilir.
  • Üst simgeleri karıştırmak. 2p⁶ yerine 2p³ gibi yanlış elektron sayısı yazmak ya da toplam elektron sayısını atom numarasıyla kontrol etmemek sık hatadır.
  • 4s ve 3d sıralamasını karıştırmak. Orbital doluluk sırasında 4s'nin 3d'den önce geldiğini unutmak, 19 ve sonrası atom numaralı elementlerde dizilimi yanlış yapar.
  • Atom modellerini sadece isimle anlatmak. 'Rutherford çekirdeği buldu' demek yetmez; hangi deneyle ve hangi gözleme dayanarak önceki modeli değiştirdiğini yazın.
  • Hund kuralını yanlış uygulamak. Aynı enerjili orbitallere elektronlar önce tek tek ve aynı spinle yerleşir. p orbitallerinde elektronları baştan eşleştirmek yarı dolu orbital sayısını yanlış buldurur.
  • Genel geçer çözüm önerisi yazmak. 'Dikkatli olunmalı' gibi genel cümleler yerine 'çamaşır suyu ile tuz ruhu karıştırılmamalı, ortam havalandırılmalı' gibi somut öneriler puan getirir.

Örnek açık uçlu soru ve puanlama

Senaryo Yazılı tarafından hazırlanmış özgün bir sorudur · KİM.9.1.5.

Gübre üretiminde kullanılan fosfor (P) elementinin atom numarası 15'tir. a) Fosfor atomunun temel hâl elektron dizilimini orbitaller üzerinden yazınız. b) Fosfor atomunun değerlik katmanındaki elektron sayısını ve yarı dolu orbital sayısını belirtiniz. c) 3p orbitallerindeki elektronların orbitallere nasıl yerleştiğini hangi kurala göre belirlediğinizi açıklayınız.

(10 puan)

Analitik puanlama (rubrik)

BasamakPuan
a) Elektron dizilimini doğru yazma3
b) Değerlik elektron sayısını doğru belirleme2
b) Yarı dolu orbital sayısını doğru belirleme2
c) Hund kuralını adlandırıp açıklama3
Toplam10
Örnek tam puanlık cevap
a) ₁₅P: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p³ b) Değerlik katmanı 3. katmandır: 3s² 3p³ olduğundan değerlik elektron sayısı 5'tir. 3p'deki 3 elektron üç ayrı p orbitaline birer birer yerleştiği için yarı dolu orbital sayısı 3'tür. c) Hund kuralına göre aynı enerjili orbitallere elektronlar önce birer birer ve aynı spin yönüyle yerleşir; ancak tüm orbitaller yarı dolduktan sonra eşleşme başlar. Bu nedenle 3p³'teki üç elektron üç farklı p orbitalinde tek başına bulunur.
En sık yapılan hata
Öğrencilerin bir kısmı 3p³ elektronlarından ikisini aynı orbitalde eşleştirerek yarı dolu orbital sayısını 1 bulur. Değerlik elektron sayısını yalnızca 3p'deki 3 elektron olarak yazmak da sık yapılan bir hatadır.

9. Sınıf Kimya denemesini kâğıda çöz, puanını gör

Senaryoya uygun açık uçlu deneme sınavı, el yazısı çözümün yapay zekâ ile rubriğe göre puanlanması ve kazanım karnesi. Açıldığında haber verelim.

Sık sorulan sorular

9. sınıf kimya 1. yazılıda periyodik tablo var mı?
Hayır. Resmî tabloya göre elementlerin periyodik tablodaki yerleri, iyon oluşumu, periyodik özellikler ve kimyasal bağlar 1. dönem 2. ortak yazılının kapsamındadır.
Hangi konu her senaryoda kesin çıkıyor?
Atom teorilerindeki varsayımları kullanarak bilimsel bilginin değişebilirliğine ilişkin çıkarım yapma öğrenme çıktısından beş senaryonun hepsinde 2 soru vardır. Orbitallerin bağıl enerjilerinden de her senaryoda en az 1 soru bulunur.
Kaç soru olacak?
Senaryo 1, 2 ve 3'te 6; Senaryo 4'te 5; Senaryo 5'te 7 soru vardır. Sınav süresi 40 dakikadır.
Senaryoyu kim belirliyor?
Okulunuzun kimya zümresi beş senaryodan birini seçer ve sınavdan önce öğrencilere duyurur.

Kaynaklar ve doğruluk notu

Resmî tabloya göre hazırlandı Son gözden geçirme: 2026-11-03

Açıklamalar, ipuçları ve örnek sorular Senaryo Yazılı tarafından özgün olarak hazırlanmıştır. Konu-soru dağılımları MEB'in kamuya açık tablolarından aktarılmıştır.

9. sınıf diğer derslerin yazılıları