Senaryo YazılıLise · 2026-2027 1. Dönem 1. Yazılı
9. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı Senaryoları (2026-2027)
Bu sayfada 9. Sınıf Biyoloji dersinin 2026-2027 1. dönem 1. yazılısı için MEB'in yayımladığı senaryoları, her senaryoda hangi ünite ve öğrenme çıktısılardan kaç soru beklendiğini ve açık uçlu cevaplarda puanın nerede kaybedildiğini bulabilirsiniz. Konuların öğrenme çıktısı listesi için 9. Sınıf Biyoloji konu sayfasına bakabilirsiniz.
Senaryolar ve konu-soru dağılımı
Her senaryo aynı konuları farklı ağırlıklarla sorar. Okulunuzun hangi senaryoyu uygulayacağını öğretmeninizden öğrenebilirsiniz.
Senaryo 1 · 5 soru
Senaryo 1, 5 sorudan oluşur ve yalnızca iki öğrenme çıktısını kapsar. Bilimsel araştırma süreçleri ve bilimin doğasından 3, biyolojideki dönüm noktalarının insan hayatına katkılarından 2 soru gelir. Canlıların ortak özelliklerini gözlemleme bu senaryoda yer almaz. Bilim tarihi ve bilimsel yöntem odaklı bir sınavdır.
| Öğrenme çıktısı (Yaşam) | Soru |
|---|---|
BİY.9.1.1 Biyolojideki dönüm noktalarının insan hayatına katkılarını sorgulayabilme | 2 |
BİY.9.1.2 Bilimsel araştırma süreçlerinde bilimin doğasını yorumlayabilme | 3 |
Senaryo 2 · 6 soru
Senaryo 2, 6 sorudan oluşur ve üç öğrenme çıktısını birlikte yoklar. Bilimsel araştırma süreçlerinden 3, canlıların özelliklerini bilimsel olarak gözlemlemeden 2, biyolojideki dönüm noktalarından 1 soru gelir. Bilimsel yöntem ile canlılık özelliklerini bir arada değerlendiren dengeli bir dağılımdır.
| Öğrenme çıktısı (Yaşam) | Soru |
|---|---|
BİY.9.1.1 Biyolojideki dönüm noktalarının insan hayatına katkılarını sorgulayabilme | 1 |
BİY.9.1.2 Bilimsel araştırma süreçlerinde bilimin doğasını yorumlayabilme | 3 |
BİY.9.1.4 Çevresindeki canlıların özelliklerini bilimsel olarak gözlemleyebilme | 2 |
Senaryo 3 · 5 soru
Senaryo 3, 5 sorudan oluşur. Bilimsel araştırma süreçlerinden 2, canlıların özelliklerini gözlemlemeden 2, biyolojideki dönüm noktalarından 1 soru gelir. Diğer senaryolara göre canlılık özelliklerine görece daha fazla ağırlık verilir. Soru sayısı az olduğundan her sorunun puan değeri yüksek olabilir.
| Öğrenme çıktısı (Yaşam) | Soru |
|---|---|
BİY.9.1.1 Biyolojideki dönüm noktalarının insan hayatına katkılarını sorgulayabilme | 1 |
BİY.9.1.2 Bilimsel araştırma süreçlerinde bilimin doğasını yorumlayabilme | 2 |
BİY.9.1.4 Çevresindeki canlıların özelliklerini bilimsel olarak gözlemleyebilme | 2 |
Senaryo 4 · 6 soru
Senaryo 4, 6 sorudan oluşur ve biyolojideki dönüm noktalarına en çok yer veren senaryodur: bu çıktıdan 3 soru gelir. Bilimsel araştırma süreçlerinden de 3 soru beklenir. Canlıların özelliklerini gözlemleme bu senaryoda yer almaz. Bilim tarihini yorumlama ve buluşların toplumsal etkisini tartışma becerisi belirleyicidir.
| Öğrenme çıktısı (Yaşam) | Soru |
|---|---|
BİY.9.1.1 Biyolojideki dönüm noktalarının insan hayatına katkılarını sorgulayabilme | 3 |
BİY.9.1.2 Bilimsel araştırma süreçlerinde bilimin doğasını yorumlayabilme | 3 |
Öğretmen nereden puan kırar?
- Bağımlı ve bağımsız değişkeni karıştırmak. Araştırmacının değiştirdiği faktör bağımsız, ölçülen sonuç bağımlı değişkendir. Bunları ters yazmak deney sorularında en sık puan kaybıdır.
- Hipotezi soru cümlesi olarak yazmak. Hipotez test edilebilir bir önermedir; 'Işık bitkiyi etkiler mi?' bir problem cümlesidir. Hipotezi 'Işık süresi arttıkça fasulye fidesinin boyu artar' gibi yazın.
- Gözlem ile çıkarımı ayırmamak. 'Yaprak sarardı' bir gözlemdir; 'yaprak yeterli ışık almadı' bir çıkarımdır. Soruda hangisinin istendiğine dikkat edin.
- Kontrol grubunun gerekçesini yazmamak. Kontrol grubunun yalnızca adını vermek yerine, sonuçların karşılaştırılabilmesi için neden gerekli olduğunu açıklayın.
- Dönüm noktasını yalnızca isimle anlatmak. 'Penisilin keşfedildi' demek yetmez; bu buluşun enfeksiyon kaynaklı ölümleri nasıl etkilediğini ve günümüze yansımasını yazmak beklenir.
- Canlılık özelliğini gerekçesiz eşleştirmek. Bir örnekte hangi canlılık özelliğinin görüldüğünü yazarken nedenini de belirtin; örneğin 'terleme vücut sıcaklığını sabit tuttuğu için homeostaziye örnektir'.
Örnek açık uçlu soru ve puanlama
Senaryo Yazılı tarafından hazırlanmış özgün bir sorudur · BİY.9.1.2.
Elif, ışığın fasulye fidelerinin boy uzamasına etkisini araştırmak istiyor. Aynı türden, aynı boyda 12 fideyi üç gruba ayırıyor. Tüm gruplar aynı toprakta, aynı sıcaklıkta tutuluyor ve her gün aynı miktarda su ile sulanıyor. Birinci grup günde 4 saat, ikinci grup 8 saat, üçüncü grup 12 saat ışık alıyor. İki hafta sonra fidelerin boyları ölçülüyor. a) Bu araştırmadaki bağımsız ve bağımlı değişkenleri yazınız. b) Kontrol altında tutulan (sabit) değişkenlerden iki tanesini yazınız. c) Elif'in araştırması için test edilebilir bir hipotez yazınız. d) Elif'in her grupta tek fide yerine dörder fide kullanmasının araştırmanın güvenilirliğine katkısını açıklayınız.
(10 puan)
Analitik puanlama (rubrik)
| Basamak | Puan |
|---|---|
| a) Bağımsız ve bağımlı değişkeni doğru belirleme (her biri 1 puan) | 2 |
| b) İki sabit değişkeni doğru yazma (her biri 1 puan) | 2 |
| c) Test edilebilir, değişkenler arasında ilişki kuran hipotez yazma | 3 |
| d) Tekrarın/örneklem sayısının güvenilirliğe katkısını açıklama | 3 |
| Toplam | 10 |
Örnek tam puanlık cevap
En sık yapılan hata
9. Sınıf Biyoloji denemesini kâğıda çöz, puanını gör
Senaryoya uygun açık uçlu deneme sınavı, el yazısı çözümün yapay zekâ ile rubriğe göre puanlanması ve kazanım karnesi. Açıldığında haber verelim.
Sık sorulan sorular
9. sınıf biyoloji 1. yazılıda organik moleküller var mı?
Bilim etiği konusundan soru gelir mi?
Kaç soru olacak?
Hangi konu her senaryoda kesin var?
Kaynaklar ve doğruluk notu
Resmî tabloya göre hazırlandı Son gözden geçirme: 2026-11-03
- ÖDSGM 9. Sınıf Biyoloji Konu Soru Dağılım Tablosu (xlsx)
- ÖDSGM – Konu Soru Dağılım Tabloları (2026-2027) dizin sayfası
- ÖDSGM – Birinci Dönem Ortak Yazılı Sınavlarının Konu-Soru Dağılım Tabloları Yayımlandı (10.09.2026)
- MEB – Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) Uygulama Kılavuzu
- MEB – Okul Geneli Ortak Yazılı Sınav Uygulama Takvimi (2026-2027 1. dönem 1. yazılı)
Açıklamalar, ipuçları ve örnek sorular Senaryo Yazılı tarafından özgün olarak hazırlanmıştır. Konu-soru dağılımları MEB'in kamuya açık tablolarından aktarılmıştır.