Ortaokul · 2026-2027 1. Dönem 1. Yazılı

6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı Senaryoları (2026-2027)

Senaryo6
Soru sayısı6–9 (seçilen senaryoya göre)
Sınav dönemi1. dönem 1. yazılı haftası, okulunuzun ilan ettiği sınav takvimine göre

Bu sayfada 6. Sınıf Fen Bilimleri dersinin 2026-2027 1. dönem 1. yazılısı için MEB'in yayımladığı senaryoları, her senaryoda hangi ünite ve öğrenme çıktısılardan kaç soru beklendiğini ve açık uçlu cevaplarda puanın nerede kaybedildiğini bulabilirsiniz. Konuların öğrenme çıktısı listesi için 6. Sınıf Fen Bilimleri konu sayfasına bakabilirsiniz.

Sınav formatı

Soru türleri: Açık uçlu, Kısa cevaplı

Senaryo 1 ve 2 sekiz, Senaryo 3 ve 5 yedi, Senaryo 4 altı, Senaryo 6 dokuz sorudan oluşur. Hangi senaryonun uygulanacağını okulun fen bilimleri zümresi belirler; süre ve puanlama okul tarafından duyurulur.

Senaryolar ve konu-soru dağılımı

Her senaryo aynı konuları farklı ağırlıklarla sorar. Okulunuzun hangi senaryoyu uygulayacağını öğretmeninizden öğrenebilirsiniz.

Senaryo 1 · 8 soru

Senaryo 1 sekiz sorudan oluşur ve üç ünitenin hepsine yer verir. Gezegenlerin sınıflandırılması ve bileşke kuvvet ikişer soruyla öne çıkar; tutulmalar, dengelenmiş-dengelenmemiş kuvvetler, sürat-hız ve eşeyli-eşeysiz üreme birer soruyla gelir. Altı öğrenme çıktısının tamamını içeren tek senaryodur; geniş ama dengeli bir hazırlık ister. Çalışma sırası önerisi: Önce birden fazla soru ayrılan başlıkları sağlamlaştırın: gezegenlerin sınıflandırılması (2 soru), bileşke kuvvet (2 soru). Ardından birer soruluk konuları (Güneş ve Ay tutulmaları, dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetler, sürat ve hız, eşeyli ve eşeysiz üreme) kısa tekrarlarla tamamlayın.

Ünite / temaSoru
Güneş Sistemi3
Kuvvetin Etkisinde Hareket4
Canlılarda Sistemler1

Senaryo 1 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 2 · 8 soru

Senaryo 2 sekiz sorudan oluşur. Gezegenler, tutulmalar ve sürat-hız ikişer soruyla, bileşke kuvvet ve eşeyli-eşeysiz üreme birer soruyla yer alır. Dengelenmiş-dengelenmemiş kuvvetler sorusu yoktur. Güneş Sistemi ünitesine dört soru ayrıldığı için tutulma çizimleri ve gezegen karşılaştırmaları bu senaryoda belirleyicidir. Çalışma sırası önerisi: Önce birden fazla soru ayrılan başlıkları sağlamlaştırın: gezegenlerin sınıflandırılması (2 soru), Güneş ve Ay tutulmaları (2 soru), sürat ve hız (2 soru). Ardından birer soruluk konuları (bileşke kuvvet, eşeyli ve eşeysiz üreme) kısa tekrarlarla tamamlayın.

Ünite / temaSoru
Güneş Sistemi4
Kuvvetin Etkisinde Hareket3
Canlılarda Sistemler1

Senaryo 2 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 3 · 7 soru

Senaryo 3 yedi sorudan oluşur. Gezegenler, bileşke kuvvet ve sürat-hız ikişer soruyla, tutulmalar bir soruyla yer alır. Dengelenmiş kuvvetler ve üreme soruları bulunmaz. Kuvvet ve hareket ünitesinin hesaplama ağırlıklı kısımları öne çıktığı için işlem adımlarını düzgün yazmak bu senaryoda önemlidir. Çalışma sırası önerisi: Önce birden fazla soru ayrılan başlıkları sağlamlaştırın: gezegenlerin sınıflandırılması (2 soru), bileşke kuvvet (2 soru), sürat ve hız (2 soru). Ardından birer soruluk konuları (Güneş ve Ay tutulmaları) kısa tekrarlarla tamamlayın.

Ünite / temaSoru
Güneş Sistemi3
Kuvvetin Etkisinde Hareket4

Senaryo 3 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 4 · 6 soru

Senaryo 4, altı soruyla en kısa senaryodur ve sürat-hız karşılaştırmasına iki soru ayırır. Gezegenler, tutulmalar, bileşke kuvvet ve dengelenmiş-dengelenmemiş kuvvetler birer soruyla gelir. Üreme sorusu yoktur. Soru sayısı az olduğu için her sorunun puan ağırlığı daha yüksek olabilir. Çalışma sırası önerisi: Önce birden fazla soru ayrılan başlıkları sağlamlaştırın: sürat ve hız (2 soru). Ardından birer soruluk konuları (gezegenlerin sınıflandırılması, Güneş ve Ay tutulmaları, bileşke kuvvet, dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetler) kısa tekrarlarla tamamlayın.

Ünite / temaSoru
Güneş Sistemi2
Kuvvetin Etkisinde Hareket4

Senaryo 4 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 5 · 7 soru

Senaryo 5 yedi sorudan oluşur ve kuvvetlerin etkisine odaklanır: tutulmalar, bileşke kuvvet ve dengelenmiş-dengelenmemiş kuvvetler ikişer soruyla yer alır; gezegenler bir soruyla gelir. Sürat-hız ve üreme soruları yoktur. Deney yorumlama ve dengelenmiş kuvvet kavramını iyi kavrayan öğrenci bu senaryoda rahat eder. Çalışma sırası önerisi: Önce birden fazla soru ayrılan başlıkları sağlamlaştırın: Güneş ve Ay tutulmaları (2 soru), bileşke kuvvet (2 soru), dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetler (2 soru). Ardından birer soruluk konuları (gezegenlerin sınıflandırılması) kısa tekrarlarla tamamlayın.

Ünite / temaSoru
Güneş Sistemi3
Kuvvetin Etkisinde Hareket4

Senaryo 5 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 6 · 9 soru

Senaryo 6, dokuz soruyla en kapsamlı senaryodur. Gezegenler, tutulmalar, bileşke kuvvet ve dengelenmiş-dengelenmemiş kuvvetler ikişer soruyla, sürat-hız bir soruyla yer alır. Üreme sorusu yoktur. Soru sayısı fazla olduğu için zaman yönetimi önemlidir; hesaplama sorularını sona bırakmadan dengeli ilerlemek gerekir. Çalışma sırası önerisi: Önce birden fazla soru ayrılan başlıkları sağlamlaştırın: gezegenlerin sınıflandırılması (2 soru), Güneş ve Ay tutulmaları (2 soru), bileşke kuvvet (2 soru), dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetler (2 soru). Ardından birer soruluk konuları (sürat ve hız) kısa tekrarlarla tamamlayın.

Ünite / temaSoru
Güneş Sistemi4
Kuvvetin Etkisinde Hareket5

Senaryo 6 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Öğretmen nereden puan kırar?

  • Bileşkenin yönünü yazmamak. Bileşke kuvvet bir büyüklük ve bir yönle ifade edilir. "5 N" yazıp yönünü belirtmemek yarım cevaptır; "sağa doğru 5 N" gibi yazın.
  • Birim unutmak. Kuvvette newton (N), süratte m/s veya km/h yazılmadığında sonuç eksik kabul edilebilir. Hesaplama sorularında birimi her adımda taşıyın.
  • Sürat ile hızı eş anlamlı kullanmak. Sürat yön içermez, hız yön içerir. Karşılaştırma sorusunda ikisini aynı kavram gibi açıklamak kavram yanılgısı olarak değerlendirilir.
  • Tutulmalarda sıralamayı karıştırmak. Güneş tutulmasında Ay ortadadır (Güneş-Ay-Dünya), Ay tutulmasında Dünya ortadadır (Güneş-Dünya-Ay). Sıralamayı ters çizmek cevabı tamamen yanlış kılar.
  • Dengelenmiş kuvvette cismin mutlaka durduğunu sanmak. Dengelenmiş kuvvetler etkisindeki durgun cisim durgun kalır; ancak hareket hâlindeki cisim sabit süratle hareketine devam eder. Bu ayrımı atlamak yorum sorularında puan kaybettirir.
  • Gezegen sınıflandırmasında ölçütü belirtmemek. Gezegenleri gruplara ayırırken hangi özelliğe göre ayırdığınızı yazmazsanız sınıflandırma eksik sayılabilir.
  • Eşeysiz üremede yavruların ataya benzerliğini atlamak. Karşılaştırma sorularında yalnızca "tek ata" demek yetmez; yavruların atasıyla genetik olarak aynı özellikleri taşıdığını da belirtin.

Örnek açık uçlu soru ve puanlama

Senaryo Yazılı tarafından hazırlanmış özgün bir sorudur · FB.6.2.1.

Sınıf eşyalarının taşındığı bir günde, yerde duran büyük bir dolap aynı doğrultuda üç öğrenci tarafından çekiliyor: - Ali dolabı sağa doğru 30 N, - Ayşe dolabı sağa doğru 20 N, - Can dolabı sola doğru 45 N büyüklüğünde kuvvetle çekiyor. a) Dolaba etki eden bileşke kuvvetin büyüklüğünü ve yönünü bulunuz. İşlemlerinizi gösteriniz. b) Can, çekme kuvvetini 50 N'ye çıkarırsa bileşke kuvvet ne olur? Bu durumda başlangıçta durgun olan dolabın hareket durumu hakkında ne söylenebilir? (Sürtünmeyi önemsemeyiniz.)

(10 puan)

Analitik puanlama (rubrik)

BasamakPuan
Aynı yöndeki kuvvetleri toplama (30 N + 20 N = 50 N)2
Zıt yöndeki kuvvetlerin farkını alma (50 N − 45 N = 5 N)2
Bileşkeyi sağa doğru 5 N olarak yönüyle yazma2
İkinci durumda bileşkeyi 0 N bulma2
Dengelenmiş kuvvet nedeniyle dolabın durgun kalacağını açıklama2
Toplam10
Örnek tam puanlık cevap
a) Sağa doğru kuvvetler aynı yönde olduğu için toplanır: 30 N + 20 N = 50 N (sağa). Can'ın kuvveti zıt yöndedir: 50 N − 45 N = 5 N. Bileşke kuvvet büyük kuvvetin yönünde, yani sağa doğru 5 N'dir. b) Sağa doğru toplam 50 N, sola doğru 50 N olur: 50 N − 50 N = 0 N. Bileşke kuvvet sıfırdır, kuvvetler dengelenmiştir. Başlangıçta durgun olan dolap durgun kalır.
En sık yapılan hata
Öğrenciler sık sık üç kuvveti yönlerine bakmadan toplar ve 95 N bulur. Bir diğer yaygın hata ise bileşkeyi doğru hesaplayıp yönünü yazmamak ya da (b) şıkkında bileşke sıfır olduğunda dolabın "sola gideceğini" söylemektir.

6. Sınıf Fen Bilimleri denemesini kâğıda çöz, puanını gör

Senaryoya uygun açık uçlu deneme sınavı, el yazısı çözümün yapay zekâ ile rubriğe göre puanlanması ve kazanım karnesi. Açıldığında haber verelim.

Sık sorulan sorular

6. sınıf fen 1. yazılı ülke geneli mi yapılıyor?
Hayır. 2026-2027 yılında 6. sınıfta 1. dönem 1. yazılı yalnızca matematik dersinde ülke genelinde ortak yapılır. Fen bilimleri yazılısı okul genelinde, ÖDSGM'nin yayımladığı senaryolardan biri esas alınarak hazırlanır.
Işık ve aynalar konusu 1. yazılıda var mı?
Hayır. Işığın yansıması ve aynalar ünitesi ile denetleyici-düzenleyici sistemler 1. dönem 1. yazılının senaryolarında yer almaz.
Güneş sistemi modeli oluşturma sorusu çıkar mı?
Tabloya göre Güneş sistemi modeli (FB.6.1.2) ve tutulma modeli (FB.6.1.4) öğrenme çıktılarına soru ayrılmamıştır. Ancak tutulmalarla ilgili çıkarım sorularında basit bir çizim yapmanız istenebilir.
Üreme konusundan soru gelir mi?
Yalnızca eşeyli ve eşeysiz üremenin karşılaştırılması (FB.6.3.1), Senaryo 1 ve 2'de birer soruyla yer alır. Bitki ve hayvanlarda büyüme-gelişme ile insanda üreme bu yazılının kapsamında değildir.

Kaynaklar ve doğruluk notu

Resmî tabloya göre hazırlandı Son gözden geçirme: 2026-11-03

Açıklamalar, ipuçları ve örnek sorular Senaryo Yazılı tarafından özgün olarak hazırlanmıştır. Konu-soru dağılımları MEB'in kamuya açık tablolarından aktarılmıştır.

6. sınıf diğer derslerin yazılıları