Senaryo YazılıLise · 10. Sınıf
10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı: 1. Dönem 1. Yazılı Konuları
10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. dönem 1. yazılı sınavı bu yıl diğer derslerden farklıdır: Millî Eğitim Bakanlığı kararıyla okul geneli değil, ülke geneli ortak sınav olarak yapılır. Sorular ve cevap anahtarı Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanır; tüm Türkiye'de 10. sınıf öğrencileri aynı gün ve aynı saatte sınava girer. Bu nedenle okulların seçebileceği birden fazla senaryo yoktur; kılavuzda yayımlanan tek bir konu-soru dağılım tablosu geçerlidir.
Tabloya göre sınav 7 açık uçlu sorudan oluşur. Altı soru okuma becerisine (anlam oluşturma ve çözümleme), bir soru ise yazma becerisine (iletileri açık ve örtük biçimde ifade etme) ayrılmıştır. Sınav 40 dakika sürer ve 100 puan üzerinden değerlendirilir; soruların puanları 10, 12, 14 (dört soru) ve 22 puan olarak belirlenmiştir.
Sorular, dönemin temalarında işlenen türlere benzer metinler üzerinden gelebilir; bu nedenle metni dikkatle okuyup her cevabı metne dayandırmak en önemli beceridir. Veliler, çocuklarıyla bir türkü ya da şiir sözünü birlikte okuyup "Bu metin ne anlatıyor, bunu nereden anlıyoruz?" sorusunu konuşarak hazırlığa destek olabilir. Aşağıda resmî dağılım, çalışma notları ve özgün bir örnek soru yer alıyor.
1. Dönem 1. Yazılı senaryolarını incele →
Yazılıda sorumlu olunan konular
Okuma
-
TDE2.2.2Anlam oluşturabilme – Tahmin eder: Metindeki söz varlığının anlamını bağlamdan hareketle belirler.Metinde geçen bir kelime veya söz öbeğinin anlamını, çevresindeki cümlelerden yararlanarak tahmin edip açıklayabilmelisiniz. Cevabınızda anlamı yazmakla kalmayıp metindeki hangi ipucundan hareket ettiğinizi belirtmek puanı güçlendirir. -
TDE2.2.3Anlam oluşturabilme – Çıkarım yapar: Metindeki açık bilgileri, neden-sonuç/koşul/varsayım bilgilerini, konu-temayı, ana ve yardımcı düşünceleri, yazarın amacını, söz sanatlarını ve karakterlere ilişkin çıkarımları belirler.Metnin konusunu, temasını, ana duygu/düşüncesini, yazarın amacını ve söz sanatlarını belirleyebilmeli; metinde açıkça verilen bilgilerle örtük bilgileri ayırt edebilmelisiniz. Bu çıktıdan 2 soru gelir; her cevabı metinden bir kanıtla desteklemek esastır. -
TDE2.2.4Anlam oluşturabilme – Karşılaştırır: Metin öncesi tahminleri okuma içeriğiyle; okuduğu metinleri içerik, tür, şekil, dönem, zihniyet, üslup ve ileti ölçütlerine göre karşılaştırır.İki metni içerik, tür, şekil, dönem, zihniyet, üslup ve ileti gibi ölçütlere göre karşılaştırabilmelisiniz. Karşılaştırma sorularında hem benzerliği hem farklılığı yazmak ve hangi ölçüte göre karşılaştırdığınızı belirtmek beklenir. -
TDE2.3.1Çözümleyebilme – Nesne, olgu ve olaylara ilişkin parçaları belirler: Karakterlerin özelliklerini, metnin yapı unsurlarını, dil ve anlatım özelliklerini ve dil işlevlerini belirler.Metindeki karakterlerin özelliklerini, yapı unsurlarını (nazım birimi, kafiye düzeni, anlatıcı vb.), dil ve anlatım özelliklerini ve dil işlevlerini belirleyebilmelisiniz. Şiirlerde nazım birimi ve kafiye-redif gibi yapı unsurlarını doğru tespit etmek sık istenir. -
TDE2.3.2Çözümleyebilme – Parçalar arasındaki ilişkileri belirler: Şekil ve anlam birimleri, yapı unsurları, üslup, dönem, toplum, yazar ve değerler arasındaki ilişkileri kurar.Metnin şekli ile anlamı, yapı unsurları, yazarın üslubu, yazıldığı dönem ve toplum arasındaki ilişkileri kurabilmelisiniz. Bir metnin hangi geleneğe ait olduğunu özellikleriyle gerekçelendirmek bu çıktının tipik sorusudur.
Yazma
-
TDE4.3.4Kural uygulayabilme – İletileri açık ve örtük biçimde ifade eder: Duygu, düşünce ve hayallerini tutarlı biçimde ifade eder; başlatma, sürdürme ve bitirme ifadelerini etkili kullanır; içeriğe uygun başlık belirler.Verilen bir duruma uygun kısa bir metin yazarken iletinizi açık veya örtük biçimde tutarlı şekilde ifade edebilmeli; uygun bir giriş, gelişme ve sonuç cümlesi kurup içeriğe uygun başlık koyabilmelisiniz. Yazım ve noktalama kurallarına uymak da değerlendirmeye yansır.
Resmî tabloya göre hazırlandı Son gözden geçirme: 2026-11-03
10. sınıf diğer dersler
Açılışta ilk sınav ücretsiz
Çocuğunuz soruları kâğıda çözer, fotoğrafını yükler; yapay zekâ kâğıdı MEB rubriğine göre adım adım okur ve nerede puan kaybedeceğini sınavdan önce gösterir. Açıldığında ilk haber verdiğimiz kişi siz olun.