Senaryo YazılıLise · 2026-2027 1. Dönem 1. Yazılı
10. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı Senaryoları (2026-2027)
Bu sayfada 10. Sınıf Biyoloji dersinin 2026-2027 1. dönem 1. yazılısı için MEB'in yayımladığı senaryoları, her senaryoda hangi ünite ve öğrenme çıktısılardan kaç soru beklendiğini ve açık uçlu cevaplarda puanın nerede kaybedildiğini bulabilirsiniz. Konuların öğrenme çıktısı listesi için 10. Sınıf Biyoloji konu sayfasına bakabilirsiniz.
Senaryolar ve konu-soru dağılımı
Her senaryo aynı konuları farklı ağırlıklarla sorar. Okulunuzun hangi senaryoyu uygulayacağını öğretmeninizden öğrenebilirsiniz.
Senaryo 1 · 5 soru
Senaryo 1, 5 sorudan oluşur. Canlılar için enerjinin gerekliliği ve ATP'den 2, canlılarda sindirim çeşitleri ve yapılarından 2, fotosentezde kullanılan ve üretilen maddelerle ilgili deneylerden 1 soru gelir. Üç öğrenme çıktısını dengeli şekilde yoklayan bu senaryoda ATP ile sindirim yapıları eşit ağırlıktadır.
| Öğrenme çıktısı (Enerji) | Soru |
|---|---|
BİY.10.1.1 Canlıların yaşamına devam edebilmesi için enerjinin gerekliliğini sorgulayabilme | 2 |
BİY.10.1.3 Fotosentezde kullanılan ve üretilen maddelerle ilgili deney yapabilme | 1 |
BİY.10.1.5 Canlılarda sindirim çeşitlerini ve yapılarını sınıflandırabilme | 2 |
Senaryo 2 · 6 soru
Senaryo 2, 6 sorudan oluşur ve enerjinin gerekliliği ile ATP'ye en çok ağırlık veren senaryolardandır: bu çıktıdan 3 soru gelir. Sindirim çeşitleri ve yapılarından 2, fotosentez deneylerinden 1 soru beklenir. ATP'nin hücredeki enerji aktarımındaki rolünü farklı bağlamlarda açıklayabilmek belirleyicidir.
| Öğrenme çıktısı (Enerji) | Soru |
|---|---|
BİY.10.1.1 Canlıların yaşamına devam edebilmesi için enerjinin gerekliliğini sorgulayabilme | 3 |
BİY.10.1.3 Fotosentezde kullanılan ve üretilen maddelerle ilgili deney yapabilme | 1 |
BİY.10.1.5 Canlılarda sindirim çeşitlerini ve yapılarını sınıflandırabilme | 2 |
Senaryo 3 · 6 soru
Senaryo 3, 6 sorudan oluşur ve sindirim çeşitleri ve yapılarına en fazla yer veren senaryodur: bu çıktıdan 3 soru gelir. Enerjinin gerekliliği ve ATP'den 2, fotosentez deneylerinden 1 soru beklenir. Farklı canlılardaki sindirim yapılarını karşılaştırma becerisi bu senaryoda öne çıkar.
| Öğrenme çıktısı (Enerji) | Soru |
|---|---|
BİY.10.1.1 Canlıların yaşamına devam edebilmesi için enerjinin gerekliliğini sorgulayabilme | 2 |
BİY.10.1.3 Fotosentezde kullanılan ve üretilen maddelerle ilgili deney yapabilme | 1 |
BİY.10.1.5 Canlılarda sindirim çeşitlerini ve yapılarını sınıflandırabilme | 3 |
Senaryo 4 · 5 soru
Senaryo 4, 5 sorudan oluşur ve sindirim konusunu kapsamaz. Enerjinin gerekliliği ve ATP'den 3, fotosentezde kullanılan ve üretilen maddelerle ilgili deneylerden 2 soru gelir. Enerji ve fotosentez deneyleri odaklı bu senaryoda deney düzeneklerini yorumlama becerisi diğer senaryolara göre daha belirleyicidir.
| Öğrenme çıktısı (Enerji) | Soru |
|---|---|
BİY.10.1.1 Canlıların yaşamına devam edebilmesi için enerjinin gerekliliğini sorgulayabilme | 3 |
BİY.10.1.3 Fotosentezde kullanılan ve üretilen maddelerle ilgili deney yapabilme | 2 |
Öğretmen nereden puan kırar?
- ATP'nin yapısını eksik yazmak. ATP; adenin bazı, riboz şekeri ve üç fosfat grubundan oluşur. Şekeri deoksiriboz yazmak ya da fosfat sayısını eksik vermek sık yapılan bir hatadır.
- Fotosentezde gazları karıştırmak. Fotosentezde CO₂ kullanılır, O₂ açığa çıkar. Deney sorularında baloncuklardaki gazı CO₂ olarak yazmak doğrudan puan kaybıdır.
- Deney değişkenlerini belirtmemek. Bir deneyi yorumlarken neyin değiştirildiğini (bağımsız) ve neyin ölçüldüğünü (bağımlı) açıkça yazmak puanlama anahtarında genellikle ayrı puanlanır.
- Hücre içi ve hücre dışı sindirimi karıştırmak. Sindirim enzimlerinin hücre dışına salgılanıp salgılanmadığı bu ayrımın ölçütüdür. Ölçütü yazmadan yapılan sınıflandırma eksik kalır.
- Enerji 'üretilir' demek. Enerji yoktan var edilmez; besinlerdeki kimyasal enerji ATP'ye aktarılır. 'Enerji üretilir' yerine 'enerji açığa çıkar/aktarılır' ifadesini tercih edin.
- Kontrol düzeneğini açıklamamak. Karanlıkta bekletilen düzeneğin neden kurulduğunu belirtmeden yalnızca sonucu yazmak gerekçe puanını kaybettirir.
Örnek açık uçlu soru ve puanlama
Senaryo Yazılı tarafından hazırlanmış özgün bir sorudur · BİY.10.1.3.
Bir öğrenci, su bitkisi (elodea) dallarını içinde su bulunan iki ayrı deney tüpüne yerleştiriyor. Birinci tüpü güçlü bir lambanın önüne koyuyor, ikinci tüpü ise aynı sıcaklıktaki karanlık bir dolaba yerleştiriyor. Bir süre sonra birinci tüpteki bitkinin yapraklarından gaz kabarcıklarının çıktığını, ikinci tüpte ise kabarcık oluşmadığını gözlemliyor. a) Birinci tüpte çıkan gaz kabarcıkları hangi gazdır? Bu gazın varlığını nasıl test edebileceğinizi açıklayınız. b) İkinci tüpün deneydeki işlevini açıklayınız. c) Birinci tüpteki suya bir miktar karbondioksit kaynağı (sodyum bikarbonat) eklenirse kabarcık çıkışının nasıl değişmesini beklersiniz? Gerekçesini yazınız.
(10 puan)
Analitik puanlama (rubrik)
| Basamak | Puan |
|---|---|
| a) Gazın oksijen olduğunu belirtme | 2 |
| a) Uygun bir test yöntemi açıklama | 2 |
| b) Karanlıktaki tüpün kontrol düzeneği olduğunu ve ışığın etkisini göstermek için kurulduğunu açıklama | 3 |
| c) Kabarcık çıkışının artacağını tahmin etme ve CO₂'nin fotosentezde kullanılan madde olmasıyla gerekçelendirme | 3 |
| Toplam | 10 |
Örnek tam puanlık cevap
En sık yapılan hata
10. Sınıf Biyoloji denemesini kâğıda çöz, puanını gör
Senaryoya uygun açık uçlu deneme sınavı, el yazısı çözümün yapay zekâ ile rubriğe göre puanlanması ve kazanım karnesi. Açıldığında haber verelim.
Sık sorulan sorular
10. sınıf biyoloji 1. yazılıda hücresel solunum var mı?
Sindirim konusu her senaryoda var mı?
Kaç soru olacak?
Fotosentez reaksiyonlarının ayrıntısı sorulur mu?
Kaynaklar ve doğruluk notu
Resmî tabloya göre hazırlandı Son gözden geçirme: 2026-11-03
- ÖDSGM 10. Sınıf Biyoloji Konu Soru Dağılım Tablosu (xlsx)
- ÖDSGM – Konu Soru Dağılım Tabloları (2026-2027) dizin sayfası
- ÖDSGM – Birinci Dönem Ortak Yazılı Sınavlarının Konu-Soru Dağılım Tabloları Yayımlandı (10.09.2026)
- MEB – Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) Uygulama Kılavuzu
- MEB – Okul Geneli Ortak Yazılı Sınav Uygulama Takvimi (2026-2027 1. dönem 1. yazılı)
Açıklamalar, ipuçları ve örnek sorular Senaryo Yazılı tarafından özgün olarak hazırlanmıştır. Konu-soru dağılımları MEB'in kamuya açık tablolarından aktarılmıştır.