Senaryo YazılıLise · 10. Sınıf
10. Sınıf Coğrafya: 1. Dönem 1. Yazılı Konuları
10. sınıf coğrafya 1. dönem 1. ortak yazılı sınavı dört temaya yayılan geniş bir kapsamla gelir ama her temadan yalnızca belirli öğrenme çıktıları sorulur. "Coğrafyanın Doğası" temasından coğrafi bakış; "Mekânsal Bilgi Teknolojileri" temasından CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanları ile mekânsal verilerin haritalara aktarılması; "Doğal Sistemler ve Süreçler" temasından tektonik süreçler, aşınma-çözünme süreçleri ve aşınım-birikim şekilleri bu sınavın kapsamındadır.
ÖDSGM bu sınav için altı senaryo yayımladı; okulunuzun coğrafya zümresi bunlardan birini seçer ve sınavdan önce öğrencilere duyurur. Senaryolar 5 ile 8 soru arasında değişir. Coğrafi bakış, CBS-uzaktan algılama ve mekânsal veri oluşturma her senaryoda birer soruyla yer alır; farklılık doğal süreçler kısmındaki soru sayısındadır.
Bu sınavda başarı, kavramları bir örnek olay ya da mekânla ilişkilendirebilmeye bağlıdır. Bir yeryüzü şeklinin hangi süreçle oluştuğunu, bir CBS uygulamasının hangi problemi çözdüğünü gerekçesiyle açıklamak gerekir. Veliler, gezilen bir yerde görülen kaya, vadi ya da kıyı şeklinin nasıl oluşmuş olabileceğini çocuklarıyla konuşarak öğrenmeyi destekleyebilir. Aşağıda resmî senaryo dağılımları, çalışma notları ve özgün bir örnek soru yer alıyor.
1. Dönem 1. Yazılı senaryolarını incele →
Yazılıda sorumlu olunan konular
Coğrafyanın Doğası
-
COĞ.10.1.1Örnek olay, olgu ve/veya mekânı coğrafyanın temel kavramları ile ilişkilendirebilmeKonum, mekân, etkileşim, bölge, hareket, ölçek gibi coğrafyanın temel kavramlarını verilen bir örnek olay veya mekânla ilişkilendirebilmelisiniz. Sorular genellikle kısa bir metin verip bu metinde hangi kavramın öne çıktığını gerekçesiyle sorar.
Mekânsal Bilgi Teknolojileri
-
COĞ.10.2.1Örnek uygulamalar üzerinden CBS ve uzaktan algılamanın kullanım alanlarını özetleyebilmeCoğrafi Bilgi Sistemleri ve uzaktan algılamanın afet yönetimi, tarım, şehir planlaması, orman yangını takibi gibi alanlardaki kullanımını örnek uygulamalar üzerinden özetleyebilmelisiniz. Verilen bir problemi çözmek için hangi teknolojinin nasıl kullanılacağını açıklamak tipik bir sorudur. -
COĞ.10.2.2Mekânsal bilgi teknolojilerini kullanarak altlık haritalar üzerinde mekânsal veriler oluşturabilmeNokta, çizgi ve alan verilerini altlık bir haritaya doğru simgelerle aktarabilmeli; katman mantığını açıklayabilmelisiniz. Sorular bir veri tablosunu harita üzerinde nasıl göstereceğinizi veya hazır bir haritadaki katmanları yorumlamanızı isteyebilir.
Doğal Sistemler ve Süreçler
-
COĞ.10.3.1Yerkürenin tektonik yapısını çözümleyebilmeYerkürenin katmanlarını, levha hareketlerini (yaklaşan, uzaklaşan, yanal) ve bunların depremler, volkanizma ve dağ oluşumuyla ilişkisini çözümleyebilmelisiniz. Senaryoların çoğunda bu çıktıdan 2 soru gelir. -
COĞ.10.3.2Yeryüzü şekillerinin oluşumunda etkili olan aşınma ve çözünme süreçleri ile iklim ve kayaç özellikleri arasındaki ilişkileri yapılandırabilmeSıcak-nemli iklimlerde kimyasal çözünmenin, kurak ve sıcaklık farkı yüksek ortamlarda fiziksel (mekanik) çözülmenin etkili olduğunu; kayaç türünün (örneğin kalker) süreçleri nasıl etkilediğini ilişkilendirebilmelisiniz. İklim ve kayaç verisinden baskın süreci tahmin etmek tipik bir sorudur. -
COĞ.10.3.3Yeryüzü şekillerinin oluşumunu aşınım ve birikim süreçleri açısından çözümleyebilmeAkarsu, rüzgâr, buzul, dalga ve akıntıların aşındırma ve biriktirme ile oluşturduğu şekilleri (vadi, delta, kumul, moren, falez vb.) süreçleriyle birlikte çözümleyebilmelisiniz. Bir şeklin aşınım mı birikim mi sonucu oluştuğunu gerekçelendirmek sık istenir.
Senaryolar
Resmî tabloya göre hazırlandı Son gözden geçirme: 2026-11-03
10. sınıf diğer dersler
Açılışta ilk sınav ücretsiz
Çocuğunuz soruları kâğıda çözer, fotoğrafını yükler; yapay zekâ kâğıdı MEB rubriğine göre adım adım okur ve nerede puan kaybedeceğini sınavdan önce gösterir. Açıldığında ilk haber verdiğimiz kişi siz olun.