Senaryo YazılıLise · 2026-2027 1. Dönem 1. Yazılı
11. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı Senaryoları (2026-2027)
Bu sayfada 11. Sınıf Tarih dersinin 2026-2027 1. dönem 1. yazılısı için MEB'in yayımladığı senaryoları, her senaryoda hangi ünite ve öğrenme çıktısılardan kaç soru beklendiğini ve açık uçlu cevaplarda puanın nerede kaybedildiğini bulabilirsiniz. Konuların öğrenme çıktısı listesi için 11. Sınıf Tarih konu sayfasına bakabilirsiniz.
Senaryolar ve konu-soru dağılımı
Her senaryo aynı konuları farklı ağırlıklarla sorar. Okulunuzun hangi senaryoyu uygulayacağını öğretmeninizden öğrenebilirsiniz.
Senaryo 1 · 6 soru
Birinci senaryo altı sorudan oluşur ve depremlerin karşılaştırılmasına üç soru ayırarak bu öğrenme çıktısını en çok vurgulayan seçeneklerden biri olur. Lale Devri'ndeki değişim iki, 1683-1789 siyasi ve askerî mücadeleleri bir soru alır. Karşılaştırma becerisinin öne çıktığı bu senaryoda iki depremin etkilerini benzerlik ve farklılık başlıklarıyla düzenli biçimde yazabilmek belirleyici olacaktır.
| Öğrenme çıktısı (Değişen Dünyada Osmanlı (1683-1789)) | Soru |
|---|---|
TAR.11.1.1 Osmanlı Devleti’nin 1683-1789 yılları arasındaki siyasi ve askerî mücadelelerini sonuçları açısından değerlendirebilme | 1 |
TAR.11.1.2 Lale Devri’nde Osmanlı devlet ve toplum hayatında meydana gelen değişimi tarihsel bağlamı içerisinde yorumlayabilme | 2 |
TAR.11.1.3 1755 Lizbon ve 1766 İstanbul depremlerini ortaya çıkardığı etkiler bakımından karşılaştırabilme | 3 |
Senaryo 2 · 7 soru
İkinci senaryo yedi soru içerir ve Lale Devri'ne üç soru ayırarak devlet ve toplum hayatındaki değişimi merkeze alır. 1683-1789 mücadeleleri ile depremlerin karşılaştırılması ikişer soru alır. Lale Devri'nin yeniliklerini yalnızca saymak değil, dönemin koşulları içinde neden ortaya çıktığını yorumlamak bu senaryoda yüksek puan için gereklidir.
| Öğrenme çıktısı (Değişen Dünyada Osmanlı (1683-1789)) | Soru |
|---|---|
TAR.11.1.1 Osmanlı Devleti’nin 1683-1789 yılları arasındaki siyasi ve askerî mücadelelerini sonuçları açısından değerlendirebilme | 2 |
TAR.11.1.2 Lale Devri’nde Osmanlı devlet ve toplum hayatında meydana gelen değişimi tarihsel bağlamı içerisinde yorumlayabilme | 3 |
TAR.11.1.3 1755 Lizbon ve 1766 İstanbul depremlerini ortaya çıkardığı etkiler bakımından karşılaştırabilme | 2 |
Senaryo 3 · 7 soru
Üçüncü senaryo yedi sorudan oluşur. Depremlerin karşılaştırılması üç soru alırken 1683-1789 mücadeleleri ve Lale Devri ikişer soruyla yer alır. Üç öğrenme çıktısının da güçlü biçimde temsil edildiği bu yapı, hem kronoloji ve sonuç bilgisini hem de karşılaştırma becerisini birlikte ölçer. Süre yönetimi ve cevapları düzenli paragraf yapısıyla yazmak önemlidir.
| Öğrenme çıktısı (Değişen Dünyada Osmanlı (1683-1789)) | Soru |
|---|---|
TAR.11.1.1 Osmanlı Devleti’nin 1683-1789 yılları arasındaki siyasi ve askerî mücadelelerini sonuçları açısından değerlendirebilme | 2 |
TAR.11.1.2 Lale Devri’nde Osmanlı devlet ve toplum hayatında meydana gelen değişimi tarihsel bağlamı içerisinde yorumlayabilme | 2 |
TAR.11.1.3 1755 Lizbon ve 1766 İstanbul depremlerini ortaya çıkardığı etkiler bakımından karşılaştırabilme | 3 |
Senaryo 4 · 6 soru
Dördüncü senaryo altı soruyla üç öğrenme çıktısına ikişer soru ayıran tamamen dengeli bir dağılım sunar: 1683-1789 siyasi ve askerî mücadeleler, Lale Devri'ndeki değişim ve depremlerin karşılaştırılması. Bu yapı, hiçbir konunun ihmal edilmemesini gerektirir. Her çıktıda bir bilgi sorusu ve bir yorum sorusu beklemek, hazırlığı dengeli planlamak için iyi bir yaklaşımdır.
| Öğrenme çıktısı (Değişen Dünyada Osmanlı (1683-1789)) | Soru |
|---|---|
TAR.11.1.1 Osmanlı Devleti’nin 1683-1789 yılları arasındaki siyasi ve askerî mücadelelerini sonuçları açısından değerlendirebilme | 2 |
TAR.11.1.2 Lale Devri’nde Osmanlı devlet ve toplum hayatında meydana gelen değişimi tarihsel bağlamı içerisinde yorumlayabilme | 2 |
TAR.11.1.3 1755 Lizbon ve 1766 İstanbul depremlerini ortaya çıkardığı etkiler bakımından karşılaştırabilme | 2 |
Senaryo 5 · 7 soru
Beşinci senaryo yedi soru içerir ve 1683-1789 siyasi ve askerî mücadelelerine üç soru ayırır. Lale Devri ve depremlerin karşılaştırılması ikişer soru alır. Antlaşmaların sonuçlarını ve Osmanlı'nın bu dönemde savunmaya geçişini yorumlamak bu senaryonun ağırlık merkezidir. Antlaşma adlarını, taraflarını ve sonuçlarını karıştırmamak için kronolojik çalışma şarttır.
| Öğrenme çıktısı (Değişen Dünyada Osmanlı (1683-1789)) | Soru |
|---|---|
TAR.11.1.1 Osmanlı Devleti’nin 1683-1789 yılları arasındaki siyasi ve askerî mücadelelerini sonuçları açısından değerlendirebilme | 3 |
TAR.11.1.2 Lale Devri’nde Osmanlı devlet ve toplum hayatında meydana gelen değişimi tarihsel bağlamı içerisinde yorumlayabilme | 2 |
TAR.11.1.3 1755 Lizbon ve 1766 İstanbul depremlerini ortaya çıkardığı etkiler bakımından karşılaştırabilme | 2 |
Senaryo 6 · 6 soru
Altıncı senaryo altı sorudan oluşur ve depremlerin karşılaştırılmasından soru içermeyen tek seçenektir. 1683-1789 siyasi ve askerî mücadeleleri ile Lale Devri'ndeki değişim üçer soru alır. Bu senaryoda hazırlığın tamamı siyasi tarih ve Lale Devri'nin devlet-toplum boyutuna yoğunlaşabilir; ancak her iki konuda da üç soru geleceği için yüzeysel bilgi yeterli olmayacaktır.
| Öğrenme çıktısı (Değişen Dünyada Osmanlı (1683-1789)) | Soru |
|---|---|
TAR.11.1.1 Osmanlı Devleti’nin 1683-1789 yılları arasındaki siyasi ve askerî mücadelelerini sonuçları açısından değerlendirebilme | 3 |
TAR.11.1.2 Lale Devri’nde Osmanlı devlet ve toplum hayatında meydana gelen değişimi tarihsel bağlamı içerisinde yorumlayabilme | 3 |
Öğretmen nereden puan kırar?
- Olayı anlatıp sonucu değerlendirmemek. 'Sonuçları açısından değerlendiriniz' denen sorularda savaşın ayrıntılı anlatımı puan getirmez. Sonuçları ve önemini yazmak gerekir.
- Antlaşmaları karıştırmak. Karlofça, Pasarofça, Belgrat ve Küçük Kaynarca antlaşmalarının taraflarını ve sonuçlarını karıştırmak doğrudan bilgi hatası sayılır.
- Karşılaştırmada yalnızca bir olayı anlatmak. Depremleri karşılaştırma sorularında iki olayın da ele alınması ve ortak bir ölçüte göre kıyaslanması gerekir; tek depremi anlatan cevaplar yarım puan alır.
- Tarihsel bağlamı atlamak. Lale Devri yeniliklerini dönemin barış ortamı ve Batı ile artan temaslardan bağımsız anlatmak, 'tarihsel bağlamı içinde yorumlama' ölçütünü karşılamaz.
- Kronoloji hatası yapmak. Olayların sırasını karıştırmak (ör. Lale Devri'ni Küçük Kaynarca sonrasına yerleştirmek) neden-sonuç ilişkisini bozar.
- Günümüz değer yargılarıyla yargılamak. Tarihsel olayları yalnızca bugünün bakışıyla 'iyi-kötü' diye nitelemek yerine dönemin koşullarına göre yorumlamak beklenir.
Örnek açık uçlu soru ve puanlama
Senaryo Yazılı tarafından hazırlanmış özgün bir sorudur · TAR.11.1.3.
1755 yılında Lizbon'da ve 1766 yılında İstanbul'da büyük depremler meydana gelmiştir. a) İki depremin ortaya çıkardığı etkiler arasındaki bir benzerliği açıklayınız. b) Lizbon depreminin Avrupa düşünce dünyasına etkisini açıklayınız. c) 1766 İstanbul depreminin ardından Osmanlı Devleti'nin yaptığı uygulamalara bir örnek vererek iki depremin sonrasındaki yeniden yapılanma sürecini karşılaştırınız.
(10 puan)
Analitik puanlama (rubrik)
| Basamak | Puan |
|---|---|
| a) Benzerliği (ağır can-mal kaybı ve yeniden yapılanma ihtiyacı) açıklama | 2 |
| b) Lizbon depreminin Aydınlanma düşüncesindeki tartışmalara etkisini açıklama | 3 |
| c) İstanbul depremi sonrası onarım-yeniden inşa faaliyetine örnek verme | 2 |
| c) İki yeniden yapılanma sürecini ortak bir ölçüte göre karşılaştırma | 3 |
| Toplam | 10 |
Örnek tam puanlık cevap
En sık yapılan hata
11. Sınıf Tarih denemesini kâğıda çöz, puanını gör
Senaryoya uygun açık uçlu deneme sınavı, el yazısı çözümün yapay zekâ ile rubriğe göre puanlanması ve kazanım karnesi. Açıldığında haber verelim.
Sık sorulan sorular
11. sınıf tarih 1. yazılıda Fransız İhtilali çıkacak mı?
Depremler konusu her senaryoda var mı?
Eski 11. sınıf tarih kitapları işe yarar mı?
Senaryoyu kim seçiyor?
Kaynaklar ve doğruluk notu
Resmî tabloya göre hazırlandı Son gözden geçirme: 2026-11-03
- ÖDSGM 1. Dönem Konu Soru Dağılım Tabloları (2026-2027)
- ÖDSGM Ortaöğretim Tarih Konu-Soru Dağılım Tablosu (xlsx)
Açıklamalar, ipuçları ve örnek sorular Senaryo Yazılı tarafından özgün olarak hazırlanmıştır. Konu-soru dağılımları MEB'in kamuya açık tablolarından aktarılmıştır.