Senaryo YazılıLise · 2026-2027 1. Dönem 1. Yazılı
11. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı Senaryoları (2026-2027)
Bu sayfada 11. Sınıf Biyoloji dersinin 2026-2027 1. dönem 1. yazılısı için MEB'in yayımladığı senaryoları, her senaryoda hangi ünite ve öğrenme çıktısılardan kaç soru beklendiğini ve açık uçlu cevaplarda puanın nerede kaybedildiğini bulabilirsiniz. Konuların öğrenme çıktısı listesi için 11. Sınıf Biyoloji konu sayfasına bakabilirsiniz.
Senaryolar ve konu-soru dağılımı
Her senaryo aynı konuları farklı ağırlıklarla sorar. Okulunuzun hangi senaryoyu uygulayacağını öğretmeninizden öğrenebilirsiniz.
Senaryo 1 · 6 soru
Birinci senaryo altı sorunun tamamını bitkiler ve genel tepki mekanizmaları üzerine kurar. Bitkisel hormonların etkileri ile bitkilerdeki tepki mekanizmalarının sınıflandırılması ikişer soru alır; farklı canlıların tepki mekanizmaları ve yönelme deneyi birer soruyla yer alır. Duyu reseptörlerinden soru gelmez. Hormon-tepki ilişkisini neden-sonuç zinciriyle anlatabilmek bu senaryoda belirleyici olacaktır. Örneğin bir hormonun etkisini anlatırken hangi dokuda üretildiğini, nereye taşındığını ve hangi tepkiye yol açtığını sırasıyla yazmak, öğretmenin rubrikteki ara adımları görmesini kolaylaştırır.
| Öğrenme çıktısı (Tepki) | Soru |
|---|---|
BİY.11.1.1 Farklı canlıların uyaranlara karşı oluşturduğu tepki mekanizmaları ile ilgili tümevarımsal akıl yürütebilme | 1 |
BİY.11.1.2 Bitkisel hormonların etkileri hakkında akıl yürütebilme | 2 |
BİY.11.1.3 Bitkilerdeki tepki mekanizmalarını sınıflandırabilme | 2 |
BİY.11.1.4 Bitkilerde yönelme hareketlerini gözlemleyebileceği deney yapabilme | 1 |
Senaryo 2 · 5 soru
İkinci senaryo beş soruyla en kısa seçenektir. Bitkisel hormonların etkileri ve tepki mekanizmalarının sınıflandırılması ikişer, farklı canlıların tepki mekanizmaları bir soru alır. Deney tasarımı ve duyu reseptörleri bu senaryoda yer almaz. Soru sayısı az olduğu için her sorunun puan değeri yüksektir; kavramsal açıklamaları eksiksiz ve örnekli yazmak gerekir. Hormon ve tepki sorularında tek cümlelik cevaplar yerine kısa bir gerekçe paragrafı yazmak, yüksek puanlı sorularda kısmi puan kaybını azaltır.
| Öğrenme çıktısı (Tepki) | Soru |
|---|---|
BİY.11.1.1 Farklı canlıların uyaranlara karşı oluşturduğu tepki mekanizmaları ile ilgili tümevarımsal akıl yürütebilme | 1 |
BİY.11.1.2 Bitkisel hormonların etkileri hakkında akıl yürütebilme | 2 |
BİY.11.1.3 Bitkilerdeki tepki mekanizmalarını sınıflandırabilme | 2 |
Senaryo 3 · 6 soru
Üçüncü senaryo altı soruyla temanın ilk beş öğrenme çıktısının hepsine yer verir. Bitkisel hormonların etkileri iki soruyla öne çıkar; farklı canlıların tepki mekanizmaları, tepki mekanizmalarının sınıflandırılması, yönelme deneyi ve duyu reseptörleri birer soru alır. Bitkilerden hayvanlara uzanan geniş kapsam nedeniyle her çıktıdan en az bir örnek soru çalışılmalıdır. Özellikle duyu reseptörleri sorusu tek olduğu için reseptör türlerini uyaranlarıyla eşleştiren kısa bir tablo hazırlamak hızlı tekrar sağlar.
| Öğrenme çıktısı (Tepki) | Soru |
|---|---|
BİY.11.1.1 Farklı canlıların uyaranlara karşı oluşturduğu tepki mekanizmaları ile ilgili tümevarımsal akıl yürütebilme | 1 |
BİY.11.1.2 Bitkisel hormonların etkileri hakkında akıl yürütebilme | 2 |
BİY.11.1.3 Bitkilerdeki tepki mekanizmalarını sınıflandırabilme | 1 |
BİY.11.1.4 Bitkilerde yönelme hareketlerini gözlemleyebileceği deney yapabilme | 1 |
BİY.11.1.5 Duyu reseptörlerini ve duyu reseptörlerinin bulunduğu duyu organlarını sınıflandırabilme | 1 |
Senaryo 4 · 6 soru
Dördüncü senaryo altı sorudan oluşur ve duyu reseptörlerinin sınıflandırılmasına iki soru ayırarak hayvan tepkilerine daha fazla ağırlık verir. Tepki mekanizmalarının sınıflandırılması iki, bitkisel hormonlar ve yönelme deneyi birer soru alır. Farklı canlıların tepki mekanizmalarına ilişkin genelleme sorusu yoktur. Bitki ve duyu reseptörü konuları arasında dengeli bir hazırlık gerekir. Sınıflandırma ağırlıklı bu yapıda tablo ve şema kullanmak, hem cevabı düzenli gösterir hem de zaman kazandırır.
| Öğrenme çıktısı (Tepki) | Soru |
|---|---|
BİY.11.1.2 Bitkisel hormonların etkileri hakkında akıl yürütebilme | 1 |
BİY.11.1.3 Bitkilerdeki tepki mekanizmalarını sınıflandırabilme | 2 |
BİY.11.1.4 Bitkilerde yönelme hareketlerini gözlemleyebileceği deney yapabilme | 1 |
BİY.11.1.5 Duyu reseptörlerini ve duyu reseptörlerinin bulunduğu duyu organlarını sınıflandırabilme | 2 |
Senaryo 5 · 7 soru
Beşinci senaryo yedi soruyla en uzun seçenektir. Bitkisel hormonlar, tepki mekanizmalarının sınıflandırılması ve duyu reseptörleri ikişer soru alır; yönelme deneyi bir sorudur. Farklı canlıların genel tepki mekanizmalarından soru gelmez. Uzun yapısı nedeniyle süre yönetimi önemlidir; sınıflandırma sorularında tablo kullanarak hızlı ve düzenli cevap vermek zaman kazandırır. Deney sorusunda ise değişkenleri ve beklenen sonucu ayrı satırlarda yazmak puanlamayı kolaylaştırır.
| Öğrenme çıktısı (Tepki) | Soru |
|---|---|
BİY.11.1.2 Bitkisel hormonların etkileri hakkında akıl yürütebilme | 2 |
BİY.11.1.3 Bitkilerdeki tepki mekanizmalarını sınıflandırabilme | 2 |
BİY.11.1.4 Bitkilerde yönelme hareketlerini gözlemleyebileceği deney yapabilme | 1 |
BİY.11.1.5 Duyu reseptörlerini ve duyu reseptörlerinin bulunduğu duyu organlarını sınıflandırabilme | 2 |
Öğretmen nereden puan kırar?
- Tropizma ile nastiyi karıştırmak. Tropizmada hareketin yönü uyaranın geldiği yöne bağlıdır, nastide değildir. Küstüm otunun yaprak kapatmasını 'tropizma' diye sınıflandırmak doğrudan yanlış sayılır.
- Oksinin etkisini tek yönlü anlatmak. Oksin gövdede gölge tarafta birikip hücre uzamasını artırır; kökte ise yüksek derişimde uzamayı baskılayabilir. Organ farkını belirtmeyen açıklamalar eksik kalır.
- Deneyde kontrol grubunu belirtmemek. Deney tasarımı sorularında karşılaştırma yapılacak kontrol düzeneği ve sabit tutulan değişkenler yazılmazsa tasarım eksik puanlanır.
- Hormonun adını vermeden etkisini anlatmak. 'Bir hormon büyümeyi sağlar' gibi genel ifadeler yerine hormonun adını ve hangi dokuda etki ettiğini yazmak gerekir.
- Reseptör ile duyu organını eşleştirmemek. Sınıflandırma sorularında reseptör türünü saymak yetmez; hangi uyaranı algıladığı ve hangi organda bulunduğu da istenir.
- Gözlem ile çıkarımı karıştırmak. 'Fide ışığa doğru büküldü' gözlemdir; 'oksin gölge tarafta birikti' çıkarımdır. İkisini ayırmadan yazılan deney yorumları puan kaybettirir.
Örnek açık uçlu soru ve puanlama
Senaryo Yazılı tarafından hazırlanmış özgün bir sorudur · BİY.11.1.4.
Bir öğrenci aynı yaşta ve boyda üç grup yulaf fidesi hazırlıyor ve tüm grupları yalnızca sol taraftan ışık alan kutulara yerleştiriyor: I. grup: Fidelere hiçbir işlem yapılmıyor. II. grup: Fidelerin uç kısımları kesiliyor. III. grup: Fidelerin uçlarına ışık geçirmeyen bir başlık takılıyor. a) Bu deneyin bağımsız değişkenini ve kontrol grubunu belirtiniz. b) Her grupta birkaç gün sonra gözlenmesi beklenen sonucu yazınız. c) I. gruptaki sonucu bitkisel hormonlarla açıklayınız.
(10 puan)
Analitik puanlama (rubrik)
| Basamak | Puan |
|---|---|
| a) Bağımsız değişkeni (fide ucunun durumu/ışık alıp almaması) ve kontrol grubunu (I. grup) belirtme | 2 |
| b) I. grupta ışığa doğru bükülme beklendiğini yazma | 1 |
| b) II. ve III. gruplarda bükülme gözlenmeyeceğini yazma | 2 |
| c) Oksinin uçta üretildiğini ve gölge tarafa geçtiğini belirtme | 3 |
| c) Gölge taraftaki hücrelerin daha fazla uzamasıyla bükülmeyi ilişkilendirme | 2 |
| Toplam | 10 |
Örnek tam puanlık cevap
En sık yapılan hata
11. Sınıf Biyoloji denemesini kâğıda çöz, puanını gör
Senaryoya uygun açık uçlu deneme sınavı, el yazısı çözümün yapay zekâ ile rubriğe göre puanlanması ve kazanım karnesi. Açıldığında haber verelim.
Sık sorulan sorular
11. sınıf biyoloji 1. yazılıda sinir sistemi var mı?
Hangi senaryoda duyu reseptörleri çıkmıyor?
Deney sorusuna nasıl hazırlanmalıyım?
Senaryoyu kim seçiyor?
Kaynaklar ve doğruluk notu
Resmî tabloya göre hazırlandı Son gözden geçirme: 2026-11-03
- ÖDSGM 1. Dönem Konu Soru Dağılım Tabloları (2026-2027)
- ÖDSGM Ortaöğretim Biyoloji Konu-Soru Dağılım Tablosu (xlsx)
Açıklamalar, ipuçları ve örnek sorular Senaryo Yazılı tarafından özgün olarak hazırlanmıştır. Konu-soru dağılımları MEB'in kamuya açık tablolarından aktarılmıştır.